Ev dekorasyonunun vazgeçilmezi olan bitkiler, yaşam alanlarına huzur ve doğal bir güzellik katsa da evdeki minik dostlarımız ve çocuklar için gizli bir tehlike oluşturmamalıdır; bu nedenle Kurdele Çiçeği, Dua Çiçeği, Areka Palmiyesi ve Orkide gibi toksik olmayan türler öncelikli olarak tercih edilmelidir.
Bilinçsizce seçilen ve salonların başköşesine yerleştirilen bazı popüler süs bitkileri, meraklı bir çocuk veya oyunbaz bir kedi tarafından yutulduğunda alerjik reaksiyonlara ve sindirim sorunlarına yol açabilirken, doğru ve bilinçli seçimlerle hem estetikten ödün vermemek hem de sevdiklerinizin güvenliğini tam anlamıyla sağlamak mümkündür.
Evlerimizi paylaştığımız kediler, köpekler ve dünyayı keşfetme çağındaki küçük çocuklar, çevrelerine karşı son derece meraklıdırlar. Özellikle emekleyen bebekler ve diş kaşıma dönemindeki evcil hayvanlar, buldukları nesneleri ağızlarına götürerek tanımaya çalışırlar. Bu noktada evdeki bitkilerin kimyasal yapısı hayati bir önem taşır. Pek çok süs bitkisi, kendini doğadaki zararlılardan korumak için yapraklarında veya gövdelerinde toksik maddeler barındırır.

Eğer evinizde yaşayan canlılar için güvenli olmayan bir bitki seçerseniz, basit bir yaprak ısırma eylemi bile veteriner veya hastane ziyaretiyle sonuçlanabilir. Bazı bitkiler sadece hafif bir mide bulantısına yol açarken, bazıları böbrek yetmezliği veya solunum durması gibi geri dönüşü olmayan hasarlara neden olabilir. Bu yüzden bitki seçimi yaparken sadece görselliğe veya bakım kolaylığına değil, "toksisite" durumuna da bakmak, evdeki güvenli yaşam alanını korumak için en temel sorumluluktur.
Neyse ki doğa bize hem göz alıcı derecede güzel hem de tamamen zararsız sayısız bitki seçeneği sunmaktadır. Bu bitkiler, kazara yutulmaları durumunda dahi toksik etki yaratmazlar (elbette sindirim sistemini zorlayabilirler ama zehirlemezler) ve evinizin havasını temizlerken içinizin rahat olmasını sağlarlar.

İşte çocuklar ve evcil hayvanlar için tamamen güvenli bitkiler:
Kurdele çiçeği (Chlorophytum comosum), bakımı en kolay ve en güvenli bitkilerin başında gelir. Uzun, ince ve sarkan yapraklarıyla tanınan bu bitki, hem kediler hem de köpekler için toksik değildir. Hızlı büyümesi ve ortamdaki havayı temizleme kapasitesinin yüksek olması onu popüler kılar.
Çocuk odalarında veya salonlarda yüksek raflara konularak sarkan formuyla estetik bir görüntü oluşturur. Susuzluğa dayanıklı olması ve her türlü ışık koşuluna uyum sağlaması, bitki bakımına yeni başlayan ebeveynler veya hayvan sahipleri için de büyük bir avantajdır. Yaprakları yense bile canlılara zarar vermez.
Yapraklarının üzerindeki sanatsal desenler ve akşamları yapraklarını yukarı doğru kapatarak dua eden bir el formunu almasıyla bilinen Dua Çiçeği, evcil hayvan dostu bitkiler listesinin en şık üyelerindendir. Farklı renk ve desen seçenekleriyle dekorasyona modern bir hava katar.

Toksik madde içermeyen yapısı sayesinde, kediniz yapraklarına sürtünse veya çocuğunuz dokunsa bile herhangi bir tehlike arz etmez. Ancak bu bitki biraz daha nazlıdır; nemli ortamları sever ve doğrudan güneş ışığından hoşlanmaz. Güvenli olmasının yanı sıra görsel bir şölen sunar.
Evinizde tropikal bir hava yaratmak istiyor ancak güvenliğinden endişe ediyorsanız, Areka Palmiyesi (Dypsis lutescens) mükemmel bir seçenektir. Büyük ve hacimli yapısıyla salonların boş köşelerini doldurmak için idealdir.

NASA tarafından yapılan araştırmalarda havayı en iyi temizleyen bitkilerden biri olarak seçilen Areka, toksik değildir. Kediler genellikle bu palmiyenin ince yapraklarıyla oynamayı severler; yaprakları ısırsalar bile zehirlenme riski yoktur. Hem görkemli hem de zararsız bir dev arayanlar için birebirdir.
Zarafetin simgesi olan orkideler, narin görünümlerinin aksine ev güvenliği konusunda oldukça sağlam bir duruşa sahiptir. Phalaenopsis türü orkideler, kedi ve köpekler için zehirli değildir. Renkli çiçekleri çocukların ilgisini çekse de, temas veya yutma durumunda toksik bir etki göstermezler.

Orkideler genellikle aydınlık ama doğrudan güneş almayan yerleri severler. Bakımları biraz özen istese de, çiçek açtıklarında evin enerjisini tamamen değiştirirler. Güvenli olmaları, onları özellikle hediyeleşmelerde ve salon dekorasyonunda vazgeçilmez kılar.
"Çin Para Çiçeği" veya "Ufo Bitkisi" olarak da bilinen Pilea peperomioides, yuvarlak ve etli yapraklarıyla son yılların en trend bitkilerinden biridir. Modern ve minimalist dekorasyonların tamamlayıcısı olan Pilea, çocuklar ve hayvanlar için tamamen güvenlidir.
Kolay çoğaltılabilmesi sayesinde "arkadaşlık çiçeği" olarak da anılır. Küçük saksılarda masa üstlerinde veya raflarda konumlandırılabilir. Meraklı bir kedi yaprağını koparsa bile endişelenmenize gerek yoktur; bitki toksik değildir ve hızla yeni yapraklar vererek kendini yeniler.
Bazı bitkiler vardır ki, güzellikleriyle büyülerken içerdikleri kimyasallarla ciddi sağlık sorunlarına yol açabilirler. Bu bitkilerin çoğu, yapraklarında kalsiyum oksalat kristalleri veya çeşitli toksinler barındırır. Evde küçük çocuk veya evcil hayvan varsa, bu bitkilerden kaçınmak veya ulaşılması imkansız yerlerde tutmak gerekir.
Evlerde ve ofislerde en sık karşılaşılan bitkilerden biri olan Difensbahya (Dieffenbachia), ne yazık ki en zehirli türlerden biridir. Yapraklarında bulunan kalsiyum oksalat kristalleri, ısırıldığında ağız ve boğaz dokusuna saplanarak ciddi tahrişe neden olur.
Dayanıklılığı ve hava temizleme özelliği ile bilinen Paşa Kılıcı (Sansevieria), saponin adı verilen bir madde içerir. Bu madde, insanlar ve hayvanlar için toksiktir. Yetişkinlerde etkisi daha az olsa da, çocuklar ve evcil hayvanlar için sindirim sistemini bozan bir etkiye sahiptir.
Cilt yanıklarına ve yaralarına iyi gelen jeliyle şifalı olarak bilinen Aloe Vera, yenildiğinde zararlı hale gelir. Bitkinin dış kabuğunun hemen altında bulunan "aloin" maddesi, güçlü bir müshil etkisi yaratır ve toksiktir.
Son dönemin en popüler dekorasyon bitkisi olan Deve Tabanı (Monstera Deliciosa), o ikonik delikli yapraklarında çözünmeyen kalsiyum oksalat kristalleri taşır. Bu kristaller mikroskobik iğneler gibidir.
Görsel olarak muhteşem olsa da, yerdeki saksılarda duran büyük Monsteralar, emekleyen bebekler ve köpekler için risk taşıyabilir.
Evinizde hem bitkilerinizi hem de sevdiklerinizi korumak için bazı stratejik önlemler alabilirsiniz. Öncelikle, toksik olmasa bile bitkilerin topraklarında kullanılan gübrelerin veya böcek ilaçlarının da zararlı olabileceğini unutmayın; organik ürünler tercih edin.
Bitkileri konumlandırırken zemin seviyesini boş bırakmaya çalışın. Sarkıt saksılar (makrome askılar), yüksek raflar veya duvara monte edilen saksılıklar, bitkileri çocukların ve evcil hayvanların erişiminden uzak tutar. Ayrıca büyük saksıların toprağını eşelemeyi seven kediler için toprağın üzerine büyük dekoratif taşlar koyarak teması kesebilirsiniz. Kedilerin bitkilerden uzak durması için narenciye (limon, portakal) kabuklarını saksı diplerine koymak da doğal bir uzaklaştırıcı yöntemdir.
Bitki severlerin ve ebeveynlerin akıllarındaki bazı spesifik soruları ve yanıtlarını aşağıda derledik.
Bebek odasında hava kalitesini artırmak için Kurdele Çiçeği veya Mavi Yıldız Eğreltisi (Blue Star Fern) tercih edilebilir. Bu bitkiler güvenlidir ve alerjen üretme riskleri düşüktür. Ancak her ihtimale karşı bitkilerin bebeğin yatağına düşmeyecek şekilde sabitlendiğinden emin olunmalıdır.
Kediler sindirim sistemlerini rahatlatmak için yeşillik yeme ihtiyacı duyarlar. Eğer sürekli salon bitkilerinize saldırıyorlarsa, onlara özel "kedi çimi" (buğday, arpa, yulaf çimi) yetiştirmeniz en iyi çözümdür. Kendi otlayabilecekleri güvenli bir alanları olduğunda diğer bitkilerinize olan ilgileri azalacaktır.
Kaktüslerin çoğu kimyasal olarak toksik değildir (bazı sütleğen türleri hariç), ancak fiziksel olarak büyük tehlike arz ederler. Dikenleri çocukların hassas cildine veya evcil hayvanların ağız/göz çevresine batarak ciddi yaralanmalara ve enfeksiyonlara yol açabilir. Bu nedenle çocuklu evlerde kaktüsler sadece çok yüksek raflarda veya cam fanuslar içinde bakılmalıdır.
Evet, bu sıkça yapılan bir ayrımdır. Aloe vera jeli (yaprağın içindeki şeffaf kısım) cilde sürüldüğünde iyileştiricidir. Ancak yaprağın yeşil kabuğu ve kabuğun hemen altındaki sarımsı sıvı (lateks) sindirildiğinde toksiktir. Bu nedenle bitkinin evde bütün halde bulunması, meraklı bir çocuğun ısırıp yutması riskini doğurur.
Monstera gibi popüler ama toksik büyük yapraklı bitkilerin yerine; Muz Ağacı (Musa), Kentia Palmiyesi veya Starliçe (Cennet Kuşu - toksisitesi düşüktür ancak dikkatli olunmalıdır, genellikle meyveleri toksiktir) tercih edilebilir. Areka palmiyesi de büyük ve hacimli yapısıyla güvenli bir alternatiftir.
Evcil hayvanları bitkilerden uzak tutmak için saksı toprağına alüminyum folyo serebilirsiniz (kediler bu sese ve hisse basmayı sevmez). Ayrıca yapraklara zarar vermeyen "acı elma spreyi" gibi tat caydırıcı ürünler kullanılabilir. Ancak en etkili yöntem, bitkileri fiziksel olarak onların ulaşamayacağı yüksekliklere taşımaktır.
Sonuç olarak; doğru bilgi ve biraz dikkatle, evinizi yeşillendirirken sevdiklerinizi güvende tutmak tamamen sizin elinizdedir. Doğanın huzurunu evinize taşırken, güvenliği her zaman ön planda tutmayı unutmayın.